Đừng coi thanh lý bắt buộc là vận xấu: 5 lỗi giao dịch CFD có thể vượt khỏi kiểm soát

Thua lỗ trong giao dịch không phải là điều hiếm gặp. Ngay cả những nhà giao dịch có chiến lược hoàn chỉnh và kỷ luật nghiêm ngặt cũng không thể có lợi nhuận trong mọi giao dịch.

Điều thực sự cần cảnh giác không phải là sai ở một giao dịch, mà là để một khoản lỗ ban đầu có thể kiểm soát dần phát triển thành rủi ro ở cấp độ tài khoản: ký quỹ suy giảm, không gian điều chỉnh thu hẹp và cuối cùng dẫn đến thanh lý bắt buộc.

Trong giao dịch có sử dụng đòn bẩy, mục tiêu của quản lý rủi ro không phải là tránh hoàn toàn thua lỗ, mà là đảm bảo rằng khoản lỗ của bất kỳ giao dịch riêng lẻ nào cũng không vượt quá khả năng chịu đựng của tài khoản.

Sự khác biệt giữa cắt lỗ và thanh lý bắt buộc nằm ở việc ai kiểm soát quyết định

Khi giá thị trường chạm đến mức vô hiệu hóa đã được xác định trước và bạn chủ động đóng giao dịch, đây được gọi là cắt lỗ.

Cắt lỗ có nghĩa là trước khi mở vị thế, nhà giao dịch đã chấp nhận một thực tế: thị trường có thể không diễn biến như kỳ vọng. Do đó, mức lỗ tối đa mà giao dịch có thể chịu được cần được xác định rõ ràng từ trước. Ngay cả khi xảy ra thua lỗ, khoản lỗ đó vẫn nằm trong phạm vi đã lên kế hoạch, và tài khoản vẫn giữ được khả năng tham gia giao dịch tiếp theo.

Ngược lại, khi các khoản lỗ chưa thực hiện tiếp tục làm giảm vốn tài khoản và cấp ký quỹ giảm xuống mức ngưỡng được quy định theo quy tắc của nền tảng, hệ thống có thể đóng một phần hoặc toàn bộ vị thế theo các quy tắc áp dụng.

Tại thời điểm đó, nhà giao dịch có thể đã mất quyền kiểm soát việc điều chỉnh vị thế hoặc lựa chọn thời điểm thoát lệnh.

Cắt lỗ có nghĩa là tự quyết định mức lỗ tối đa của chính mình.

Thanh lý bắt buộc có nghĩa là hệ thống sẽ xử lý vị thế theo quy tắc của mình khi rủi ro tài khoản đạt đến ngưỡng được chỉ định.

Do đó, nhà giao dịch cần quản lý không chỉ hướng đi của thị trường, mà còn khả năng chịu đựng của tài khoản trước những biến động không như kỳ vọng.

Lỗi 1: Coi ký quỹ là mức lỗ tối đa có thể xảy ra

"Tôi chỉ đặt 1.000 USDT ký quỹ, vì vậy mức lỗ tối đa của tôi là 1.000 USDT."

Đây là một hiểu lầm phổ biến trong giao dịch có sử dụng đòn bẩy, và hiểu lầm này có thể tạo ra rủi ro đáng kể.

Ký quỹ là số vốn cần có để mở và duy trì một vị thế. Đây không hẳn là giới hạn rủi ro tối đa của giao dịch. Trong CFD và các sản phẩm có sử dụng đòn bẩy khác, lãi/lỗ thường gắn liền với giá trị danh nghĩa của vị thế và biến động giá thị trường, chứ không chỉ phụ thuộc vào số ký quỹ ban đầu được sử dụng.

Ví dụ, giả sử một tài khoản có 10.000 USDT và nhà giao dịch mở một vị thế có giá trị danh nghĩa 20.000 USDT:

• Nếu thị trường di chuyển 1% ngược với vị thế, khoản lỗ lý thuyết là khoảng 200 USDT;

• Nếu thị trường di chuyển 5% ngược với vị thế, khoản lỗ lý thuyết là khoảng 1.000 USDT;

• Nếu nhiều vị thế được giữ đồng thời, đặc biệt là các vị thế có tương quan cao với mức độ tiếp cận thị trường theo cùng hướng, thì mức độ tiếp cận thị trường thực tế của tài khoản có thể còn lớn hơn.

Lãi/lỗ thực tế cũng có thể bị ảnh hưởng bởi đòn bẩy, giá trị điểm, chi phí giao dịch, phí qua đêm, tính thanh khoản và giá khớp lệnh thực tế khi đóng vị thế.

Do đó, trước khi mở vị thế, đừng chỉ hỏi: "Tôi cần bao nhiêu ký quỹ để mở giao dịch này?"

Quan trọng hơn, hãy tự hỏi:

Nếu giá chạm đến mức cắt lỗ của tôi, tôi sẽ lỗ bao nhiêu?

Khoản lỗ đó chiếm bao nhiêu phần trăm trong tổng số dư tài khoản của tôi?

Lỗi 2: Chỉ tập trung vào "Bạn có thể mở bao nhiêu" mà không quan tâm "Bạn có thể chịu đựng bao nhiêu"

Kích thước vị thế tối đa được hiển thị trên nền tảng giao dịch thường chỉ thể hiện vị thế lớn nhất có thể mở được dựa trên điều kiện ký quỹ hiện tại của tài khoản. Điều này không đồng nghĩa đây là kích thước vị thế phù hợp để bạn thực hiện.

Có thể mở một vị thế không đồng nghĩa với việc bạn nên làm vậy.

Giả sử một tài khoản có 10.000 USDT. Nếu mỗi giao dịch đều rủi ro 10% hoặc thậm chí 20% tài khoản, chỉ cần vài lần thua lỗ liên tiếp cũng có thể khiến vốn tài khoản sụt giảm nhanh chóng:

Mức sụt giảm càng lớn, lợi nhuận cần thiết để phục hồi về mức vốn ban đầu càng cao. Ví dụ, nếu tài khoản lỗ 50%, phần vốn còn lại phải tăng 100% mới có thể trở lại mức ban đầu.

Do đó, tư duy giao dịch trưởng thành không nên là: "Tôi tự tin đến mức nào với giao dịch này?" Mà nên là:

Ngay cả khi ý tưởng giao dịch này sai, liệu tài khoản của tôi có còn cơ hội tham gia giao dịch tiếp theo không?

Kích thước vị thế không nên chỉ được quyết định bởi sự tự tin. Nó cần dựa trên mức lỗ bạn có thể chấp nhận, khoảng cách cắt lỗ và giới hạn rủi ro tổng thể của tài khoản.

Lỗi 3: Không sử dụng cắt lỗ, hoặc liên tục dịch chuyển mức cắt lỗ sau khi thua lỗ

"Chỉ cần chờ thêm một chút, thị trường có thể sẽ quay lại."

Câu nói này thường là nơi bắt đầu của một khoản lỗ lớn.

Thị trường có thể thực sự phục hồi, nhưng khả năng phục hồi không phải là lý do để bỏ qua việc quản lý rủi ro. Khi nhà giao dịch từ chối chấp nhận thua lỗ và tiếp tục nới rộng khoảng cách cắt lỗ, hủy lệnh cắt lỗ, hoặc giữ vị thế lỗ vô thời hạn, một khoản lỗ ban đầu có thể kiểm soát sẽ dần chuyển thành áp lực ký quỹ và rủi ro bị thanh lý ngoài ý muốn.

Mục đích của việc cắt lỗ không phải là thừa nhận thất bại. Đó là để xác định xem logic giao dịch ban đầu có còn hiệu lực hay không.

Một quy trình giao dịch hoàn chỉnh hơn nên bao gồm:

1. Xác nhận lý do vào lệnh và luận điểm giao dịch;

2. Xác định điểm mà luận điểm giao dịch bị vô hiệu hóa;

3. Tính toán kích thước vị thế phù hợp dựa trên khoảng cách cắt lỗ;

4. Sau đó mới quyết định có mở vị thế hay không.

Không nên vào lệnh với kích thước vị thế quá lớn trước, rồi mới nghĩ đến cách quản lý rủi ro sau khi thị trường diễn biến ngược với bạn.

Hãy quyết định rủi ro trước, sau đó mới quyết định kích thước vị thế, không phải làm ngược lại.

Lỗi 4: Trung bình giá sau khi thua lỗ và cho rằng chi phí thấp hơn đồng nghĩa với rủi ro thấp hơn

Khi giá diễn biến ngược với vị thế của họ, một số nhà giao dịch chọn cách tăng thêm vị thế với hy vọng giảm giá vào lệnh trung bình. Nếu thị trường phục hồi dù chỉ một chút, họ có thể bù lại khoản lỗ nhanh hơn.

Tuy nhiên, chi phí trung bình thấp hơn không đồng nghĩa với rủi ro thấp hơn.

Nếu việc tăng thêm vị thế làm tăng tổng kích thước vị thế, tài khoản thường trở nên nhạy cảm hơn với biến động giá. Mỗi lần giá tiếp tục di chuyển ngược với vị thế có thể tạo ra khoản lỗ nhanh hơn và ở quy mô lớn hơn so với khi vị thế được mở lần đầu.

Việc tăng thêm vị thế không hẳn là một lỗi sai, nhưng nó cần là một phần của chiến lược giao dịch được lập kế hoạch từ trước, không phải là phản ứng cảm tính sau khi thua lỗ. Một cách tiếp cận tăng thêm vị thế có kỷ luật tương đối thường cần bao gồm các điều kiện sau:

• Phạm vi giá để tăng thêm vị thế được lập kế hoạch trước khi mở giao dịch;

• Kích thước của mỗi lần tăng thêm và tổng kích thước vị thế tối đa được xác định rõ ràng;

• Khoản lỗ tối đa mà toàn bộ giao dịch có thể phải chịu đã được tính toán;

• Có các điều kiện rõ ràng để xác định giao dịch bị vô hiệu hóa và quy tắc thoát lệnh;

• Kế hoạch sẽ không bị thay đổi một cách bốc đồng vì thua lỗ ngắn hạn, mong muốn hòa vốn hoặc áp lực tâm lý.

Nếu lý do để tăng thêm vị thế là "tôi không muốn chấp nhận thua lỗ", "giá không thể giảm thêm nữa" hoặc "tăng thêm một chút sẽ giúp tôi thoát lệnh", thì đây thường không phải là một chiến lược, mà là cảm xúc đang làm tăng rủi ro.

Lỗi 5: Đánh giá thấp mức biến động thông thường và bỏ qua các điều kiện thị trường cực đoan

Một số nhà giao dịch tin rằng biến động ngắn hạn không quan trọng miễn là cuối cùng họ dự đoán đúng hướng.

Tuy nhiên, thực tế trong giao dịch có sử dụng đòn bẩy là ngay cả khi hướng đi cuối cùng là chính xác, một biến động tạm thời ngược với vị thế vẫn có thể vượt quá khả năng chịu đựng của tài khoản. Vị thế vẫn có thể bị đóng trước khi thị trường trở lại đúng hướng như kỳ vọng.

Biến động thị trường có thể tăng mạnh trong các trường hợp như:

• Công bố dữ liệu kinh tế quan trọng;

• Quyết định lãi suất của ngân hàng trung ương;

• Báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp hoặc tin tức thị trường bất ngờ;

• Các sự kiện địa chính trị;

• Thời điểm thị trường mở, đóng cửa hoặc các giai đoạn thanh khoản thấp;

• Khoảng trống giá sau khi giữ vị thế qua cuối tuần hoặc qua đêm.

Điều này có nghĩa là nhà giao dịch cần hiểu rằng:

• Việc đặt lệnh cắt lỗ không đảm bảo được khớp tại mức giá đã chỉ định;

• Trượt giá có thể xảy ra trong các thị trường biến động nhanh hoặc giai đoạn thanh khoản không đủ;

• Vị thế giữ qua đêm có thể gặp khoảng trống giá và chi phí duy trì vị thế;

• Nhiều vị thế có tương quan cao có thể cùng chịu lỗ đồng thời do một sự kiện duy nhất.

Quản lý rủi ro không phải là dự đoán mọi sự kiện thị trường cực đoan. Đó là việc nhận thức rằng thị trường luôn có những biến động khó lường và duy trì đủ vùng đệm rủi ro trong tài khoản.

Kết luận: Quản lý rủi ro không phải là tránh thua lỗ, mà là tránh mất quyền lựa chọn

Việc dự đoán sai hướng thị trường không phải là điều bất thường trong giao dịch. Điều thực sự nguy hiểm là để một nhận định sai lầm trở thành rủi ro tài khoản không thể đảo ngược do kích thước vị thế quá lớn, thiếu lệnh cắt lỗ, trung bình giá theo cảm tính hoặc vùng đệm ký quỹ không đủ.

Trước khi mở bất kỳ vị thế nào, hãy xác nhận ba điều:

1. Mức lỗ tối đa có thể xảy ra trong trường hợp xấu nhất là bao nhiêu?

2. Khoản lỗ đó có nằm trong khả năng chịu đựng của tài khoản không?

3. Nếu thị trường biến động mạnh ngược với tôi, tôi có còn không gian để điều chỉnh và thoát lệnh không?

Trước khi giao dịch CFD trên Bitget, hãy đảm bảo bạn hiểu rõ các quy tắc liên quan đến đòn bẩy, ký quỹ và thanh lý bắt buộc. Hãy lập kế hoạch cho kích thước vị thế và mức cắt lỗ dựa trên khả năng chấp nhận rủi ro của bạn. Khi đã sẵn sàng, hãy tìm hiểu các sản phẩm giao dịch CFD của Bitget và các quy tắc giao dịch liên quan.